Bunker Diogenes

Project

Hulpdepot Rijksarchief te Schaarsbergen

Aard van het gebouw

Bunker Diogenes

Opdrachtgever

Rijksgebouwendienst, Directie Projecten
Stationsplein West 30
6811 KM  Arnhem

Architect



Totaal oppervlak

ca. 5.500 m²

Omschrijving werkzaamheden

Vervangen verlichting en klimaatbeheersingsinstallaties, certificeren brandmeldinstallatie.

Omschrijving van het werk

Aan de Koningsweg in Schaarsbergen ligt, grotendeels aan het oog onttrokken door bomen en struikgewas, een kolossale bunker. Het gebouw is in gebruik bij het Nationaal Archief als hulpdepot en bij het Nederlands Openluchtmuseum als opslagruimte.

Omstreeks juli 1943 was de enorme bunker na een bouwtijd van ruim een half jaar gereed en een maand of twee later was ook de inrichting van de bunker klaar.

De bunker heeft de volgende afmetingen: lengte 60 m, breedte 40 m, hoogte 16 m. Aan de lange oostzijde is een bijgebouw met zware betonmuren opgetrokken. Hij bevatte kantoorruimten. De buitenmuren van het eigenlijke bunkergebouw zijn gemiddeld 3 m dik, het dak heeft eenzelfde dikte. Aan de binnenzijde van de buitenmuren liepen gangen waaraan kamers, toiletten en diverse dienstruimten lagen. Behalve op de begane grond, bevonden deze gangen en andere ruimten zich op nog twee verdiepingen. Echter, in het centrum van de bunker lag, ingesloten door de zojuist genoemde gangen en ruimten, de zogenaamde grote zaal. En die reikte van de begane grondvloer tot het dak. Hij vormde het hart en zenuwcentrum tegelijk. Deze zaal werd gedomineerd door een grote matglazen kaart      (9 m hoog, 12 m breed) die verticaal was opgesteld en de ruimte in tweeën deelde. Op de kaart was het operatiegebied van de divisie aangegeven met daarin de plaats van de vliegvelden, radarstations, radiopeilstations e.d. Aan weerszijden van de kaart waren panelen opgesteld, waarop allerhande aanvullende informatie was vermeld. Achter de kaart waren amfitheatersgewijs zitplaatsen voor ca. 40 zogenoemde Luftnachrichtenhelferinnen gebouwd. Aan de voorzijde van de kaart zaten de divisiecommandant en zijn uitgebreide staf, verdeeld over enkele balkons. Alle informatie van waarnemers, radiopeilstations en radar kwam in dit commandocentrum van de Luftwaffe samen en op basis van deze informatie werd de luchtverdediging aangestuurd. Van deze ruimte is niets bewaard gebleven.

Dijkoraad heeft in opdracht van de Rijksgebouwendienst gezorgd dat de brandmeldinstallatie gecertificeerd is en de vervanging van de verlichtingsinstallatie en de vervanging van de totale klimaatbeheersingsinstallatie is voorbereid.

De verlichting is dusdanig vorm gegeven dat iets van de sfeer van een oude bunker terug komt.

Als gevolg van de enorm dikke wanden is het thermisch klimaat in de bunker bijzonder stabiel. Uit een simulatieberekening is gebleken, dat de invloed van het buitenklimaat binnen pas 2 à 3 maanden later gevolgen heeft. In het voorjaar moet er dus verwarmd worden, terwijl de grootste koellast zich in het najaar voordoet.

De ontworpen luchtbehandelinginstallaties zijn geschikt voor opslag van waardevolle archiefstukken en kunstvoorwerpen. De temperatuur en luchtvochtigheid kan nauwkeurig geregeld worden op de waarden die volgens het Deltaplan Cultuurbehoud zijn vastgesteld. De ventilatielucht van buiten kan via speciale filters ontdaan worden van agressieve stoffen uit de buitenlucht.


« Terug