Ontwerpfasen

Fases Structuurontwerp

Doel

Voor wat grotere, complexe projecten wordt voorafgaand aan het Voorontwerp vaak eerst een Structuurontwerp (SO) gemaakt. Doel van het SO - een soort vlekkenplan - is het geven van een antwoord op de vraag of er op de locatie oplossingen kunnen worden gevonden voor de huisvestingsvraag. De globale functionele indeling, de structurele opbouw en de vorm en omvang van de bouwmassa worden verkend. Daarbij wordt vooral ook gekeken naar de inpassing in de stedenbouwkundige omgeving en de ontsluiting van het terrein en het gebouw.
Bij kleinere, minder complexe projecten, worden deze zaken uiteraard ook onderzocht maar dat gebeurt dan in het kader van het voorontwerp.

Beslissingen

Onveranderlijke beslissingen worden in het SO meestal nog niet genomen. Het gaat meer om verkenningen. Bij verdere uitwerking in het Voorontwerp en het Definitief Ontwerp kan er nog van alles veranderen. Er worden wel uitgangspunten vastgelegd die in het hele project overeind kunnen blijven:

  • de stedenbouwkundige oriëntatie en ontsluiting;
  • de vorm van de bouwmassa;
  • de globale plaatsbepaling van gebruiksfuncties binnen de bouwmassa;
  • ontsluitingsprincipes en zonering van horizontaal en verticaal transport;
  • verkenning van de constructieve opzet;
  • verkenning van de mogelijke installatieconcepten in relatie tot de locatie en de hoofdindeling van de bebouwing, zonering van de installatietechnische infrastructuur;
  • mogelijke concepten voor de energievoorziening in relatie tot de locatie en aanwezige nutsvoorzieningen.

Of de laatste 2 punten deel uitmaken van het SO is afhankelijk van het tijdstip waarop de installatie-adviseur wordt ingeschakeld. In het kader van het geïntegreerd ontwerpen gebeurt dat steeds vroeger. In veel gevallen wordt de installatie-adviseur echter pas in de VO-fase bij een project betrokken.

Fase Voorontwerp


Doel

Het doel van het Voorontwerp (VO) is een beeld te geven van het gebouw, in samenhang met de stedenbouwkundige situatie, van de functionele en ruimtelijke indeling van de hoofdopzet van de installaties ten behoeve van de inpassing in het gebouw en van de architectonische verschijningsvorm.

Beslissingen

In hoofdzaak gaat het in het VO om beslissingen en overwegingen die betrekking hebben op:

  • de hoofdmassa van het gebouw, de positionering op de locatie en de hoofd- en neventoegangen;
  • plattegronden met positionering van gebruikersfuncties in onderling verband, globale ruimtelijke indeling en compositie;
  • de hoofdopzet van de installaties met globale capaciteitsbepalingen;
  • installatieconcepten bepalen;
  • installatieberekeningen ter bepaling van de globale afmeting van de benodigde technische ruimte(n), schachten en inbouwruimten;
  • de wijze van inpassing van de constructies en installaties in het bouwkundige ontwerp.

Presentatie

Het VO wordt gepresenteerd in een A3 boekwerk. Per installatie wordt een verantwoording gegeven ten opzichte van het Programma van Eisen en NEN-normering, een functionele omschrijving, afbeeldingen van de voorgestelde materialen en een kostenraming.

De tekst wordt aangevuld met thematische tekeningen waarop de gemaakte keuzes door middel van gekleurde ruimtevlakken wordt aangegeven.

Fase Definitief Ontwerp


Doel

Het doel van het Definitief Ontwerp (DO) is het vast leggen van de verschijningsvorm, de interne en externe structuur en van de constructieve opbouw van het bouwproject. Verder moet het DO een beschrijving bevatten van de installaties en de integratie van constructies en installaties in het bouwkundig ontwerp. Het moet ook een impressie geven van de detaillering, het kleur- en materiaalgebruik en van een compleet beeld per ruimte.

Beslissingen

In hoofdzaak gaat het in de DO-fase om de volgende beslissingen betreffende technische installaties:

  • principedetaillering van installatietechnisch werk;
  • materiaal- en kleurgebruik van beeldbepalende elementen;
  • dimensionering en lay-out van de W&E-installaties en leidingpakketten, capaciteitsbepaling van de installaties, plaats en vorm van beeldbepalende eindtoestellen;
  • ruimtelijke oplossingen voor knelpunten van bouwkundig, constructief en installatietechnisch werk.

Presentatie

Het DO is een logisch gevolg van het VO en zal ook als zodanig gebruikt worden. De opmerkingen op het VO worden in het DO verwerkt. Het DO wordt uitgebreid met een hoofdstuk "technische omschrijving". In dit hoofdstuk zal omschreven worden hoe de installatie technisch moet werken; deze omschrijving is tevens de "voorloper" van de functionele omschrijving in de bestekfase.

Het DO zal worden ondersteund met tekeningen vergelijkbaar als in het VO, uitgebreid met principetekeningen zoals blokschema's en ruimtelijke behoeften (schachten en technische ruimten).
Tijdens de DO-fase zullen diverse berekeningen gemaakt worden, bijv. kabel-, licht-, EPC- en geluid.

Ook bij het DO wordt een kostenraming gemaakt.

Fase 'bestek en tekeningen'


Doel

Het doel van de fase 'bestek en tekeningen' is het uitwerken van het goedgekeurde Definitief Ontwerp tot contractstukken.

Een installateur kan op basis van bestek en tekeningen een prijs bepalen die vergelijkbaar is met die van mede-inschrijvers.

Het bestek bestaat uit twee delen:

  • de algemene bepaling;
  • de technische omschrijving van de installaties.


De technische omschrijving kennen we in twee uitvoeringen: een functionele en een volledige omschrijving.

Het kenmerkende verschil tussen beide besteksvormen is dat in het functionele bestek de materialen worden omschreven en in het volledige bestek de materialen worden gespecificeerd.

Het bestek vormt een geheel met de tekeningen. De installatietekeningen geven de vorm van het gebouw en de plaats van de materialen aan. De blokschema's en principeschema's zeggen meer over de werking van de installaties.

Beslissingen

Beslissingen in de bestekfase bestaan in hoofdzaak uit administratieve aangelegenheden en aanvullende werkzaamheden door andere disciplines. Alle technische zaken zijn in het DO beslist.

In de bestekfase vindt de fine-tuning plaats met de andere bouwpartners. De bouwpartners zijn: bouwmanagement, architect, constructeur en installatieadviseur.

Presentatie

Het bestek wordt opgemaakt in STABU systematiek en aangeleverd als een geprint en samengebonden boekwerk of als een digitaal document in PDF formaat. Bij het bestek worden de tekeningen op papier (gevouwen tot A4 formaat) of als een digitaal document in DWG formaat aangeleverd.

Een directiebegroting wordt apart geleverd, zowel geprint als digitaal in PDF formaat.

Fase uitvoering - directievoering

In deze fase worden, samen met de installatieadviseur, de verschillende inspecties verricht voordat de oplevering plaats kan vinden.

In overleg met de installateur zal vervolgens het opleveren van de installaties geschieden.

Deze fase wordt afgesloten met het maken van een financiële eindrapportage.

Fase nazorg


De fase van nazorg ziet er als volgt uit:

  • het controleren van de revisiebescheiden;
  • het controleren van de onderhoudsvoorschriften;
  • het controleren van de onderhoudscontracten en tot slot het;
  • afsluiten van de onderhoudsperiode.